Xerox PARC

De ontwikkelingen op het computergebied gingen in de jaren-70 zo snel dat deze al snel capaciteit overhielden voor het bijvoorbeeld weergeven van symbolen. Englebart demonstreerde in 1968 een toekomst waar mensen over de wereld konden samenwerken aan elektronisch documenten die werden weergegeven op computer schermen en verzonden over netwerken. Het management van Xerox, een bedrijf dat zeker in Amerika synoniem staat voor het fotokopiëren (xeroxing is daar zelfs een werkwoord), voorzag de opkomst van het papierloze kantoor. Xerox besloot dat als de wereld dan toch moest veranderen ze de deze veranderingen liever zelf ontwikkelde. Zo werd in 1970 het Palo Alto Research Center kortweg PARC opgericht.

PARC bevond zich zoals de naam al aangeeft in Palo Alto een plaats midden in Silicon Valley het hightech-industriegebied in de Santa Clara Valley ten zuiden van de Baai van San Francisco in Californië. PARC was begin jaren 70 dé plek waar ‘s werelds top computer experts kwamen om te werken aan droomprojecten van enkele jaren en daarvoor alle vrijheid kregen. Veel van de technieken die onze moderne wereld mogelijk maakt zijn uitgevonden in het PARC. De laserprinter, ethernet, object georiënteerd programmeren en zo ook de GUI werden allemaal uitgevonden in het PARC.

Voor de laserprinter bestond er enkel de zogenaamde dot matrix printer, deze kon doormiddel van pinnetjes letters en zeer beperkt afbeeldingen vormen. De mogelijkheden die de laserprinter bood vereiste een nieuwe meer grafisch manier documenten vorm te geven. Van personal computers was in die tijd nog nauwelijks sprake die zouden pas met de introductie van de Apple II in 1977 echt hun entre maken in de markt. Bij PARC ontwikkelde ze daarom eigen personal computer, de Alto zag in 1973 het licht . Nog niet zo compact als onze huidige computers maar alle componenten paste in een kastje ter grote van een ladenblok. Het scherm, het meest opvallende kenmerk, had de zelfde afmeting en oriëntatie als een vel papier, kon afbeeldingen weergeven en had een resolutie van 606 bij 808 pixels. Dit was een grote stap voorwaarts over de terminals uit die tijd die symbolen konden weergeven. De Alto had een toetsenbord en een gemoderniseerde versie van Englebarts muis al met nog steeds drie knoppen. De muis cursor was veranderd in het nu zo bekenden schuine pijtje.

Smalltalk was een software laag die op de Alto draaide en was ‘s wereld eerste object georiënteerde programmeer omgeving, “zo makkelijk in gebruik dat een kind het kan gebruiken”. Smalltalk introduceerde vele van de moderne GUI concepten. Vensters kregen randen, een titelbalk en konden elkaar overlappen, net als vellen papier op een bureau. Het concept van iconen, kleine afbeeldingen die documenten en programma’s representeerde en waarop geklikt kon worden om ze te bewerken werden ook rond deze tijd uitgevonden. Net als popup menu’s, een menu dat verscheen nadat er op één van de muis knoppen werd geklikt, scroll bars, selectievelden en dialoog vensters.

De combinatie van de Alto met de Smalltalk interface is in essentie de personal computer met een grafisch interface zoals we die vandaag gebruiken. De Altos maakte deel uit van een netwerk en konden onderling e-mail versturen en leek bestemt te zijn om binnen enkel jaren in elk kantoor te vinden te zijn. De Alto was een onderzoeksproject en dus werd de goedkopere Alto III ontwikkeld als commercieel product.

Afb. 7: De evolutie van het document icoon in Xerox Star

Xerox heeft de ideeën van Englebart weten om te zetten in een echt product maar we hebben op dit moment geen Xerox computer met een Xerox besturingssysteem op ons bureau staan. Wat ging hier mis? Ook al werd de toekomst uitgevonden bij Xerox PARC lukte het ze niet er een commercieel product van de maken. Malcolm Gladwell zet het in een artikel in The New Yorker als volgt uiteen. Na de investering in een onderzoekscentrum waar alles op zijn plek viel:

  1. PARC had de beste computerwetenschappers, vele kwamen van SRI waar ze samen met Douglas Englebart hadden gewerkt.
  2. De management stijl binnen PARC dat werd geleid door Dr. Robert Taylor was zo opgezet dat het de uitwisseling van informatie en ideeën bevorderde.
  3. Het R&D personeel gebruikte al hun uitvindingen in hun dagelijkse werkzaamheden zoals de Alto.
  4. Tot slot, de timing was prefect en rijp voor technologisch innovaties. De microprocessor was net uitgevonden door Intel en de kosten namen rap af terwijl de snelheid even rap toenam.

Xerox, zo besluit Gladwell, was niet ingericht om een zo’n radicaal ander product op te nemen binnen het zeer stabiele beursgenoteerd bedrijf. Er was geen effectief mechanisme dat de technologieën die PARC voorbracht kon omzetten in een product waar de productie en verkoop afdelingen van Xerox wat mee konden. Gladwell neemt als voorbeeld van deze onmogelijkheid tot aanpassen de muis. De muis van PARC kosten $300 om te maken en had een zeer beperkte levensduur van enkele weken. Steve Jobs, zo gaat het verhaal, stapte naar Dean Hovey een groot industrieel vormgever in Silicon Valley en die wist een muis te ontwerpen die slechts $15 koste en die nog functioneler en veel duurzamer was.

Het management van Xerox besloot de Alto III niet op de markt te brengen. Uiteindelijk bracht Xerox in 1981 een uitgeklede versie van de Alto uit de “Xerox Star 8010 Document Processor” voor $17.000. Dit kwam echter te laat voor Xerox die toen de meeste van haar top onderzoekers had verloren aan andere bedrijven die wel toekomst zagen in hun ideeën.

“It is the difference between something intended for experts, which is what Xerox PARC had in mind, and something that’s appropriate for a mass audience, which is what Apple had in mind.” (Gladwell)

Volgende pagina: Apple & Microsoft –>

Advertenties